تکمیل شاخه غربی کریدور شمال-جنوب از مسیر جلفا با تنها ۶۲ کیلومتر ریلگذاری، علاوه بر خنثیسازی طرحهای ژئوپلیتیک رقیب، بستری استثنایی برای جهش صادراتی صنایع لبنی و پودری ایران به بازار روسیه و اروپا فراهم میکند.
لجستیک و سرعت انتقال کالا حرف اول را در رقابتپذیری محصولات صنعتی میزند. خبرهای اخیر از حوزه زیرساخت کشور حاکی از آن است که مسیر ریلی جلفا–نخجوان–سیهرود–آغبند، به عنوان کوتاهترین و اقتصادیترین راه ایران برای تکمیل شاخه غربی کریدور شمال–جنوب، در کانون توجه قرار گرفته است.
این مسیر که تنها به ۶۲ کیلومتر ریلگذاری نیاز دارد، نه تنها یک پیروزی ژئوپلیتیک، بلکه یک نقطه عطف برای تولیدکنندگانی همچون مجموعه بهپودر است که نگاهی استراتژیک به بازارهای منطقه قفقاز، روسیه و اروپا دارند.
چرا مسیر جلفا برای صنایع لبنی حیاتی است؟
برخلاف پروژه رشت-آستارا که با ۱۶۵ کیلومتر مسیر دشوار و تملک اراضی گرانقیمت، حداقل ۶ سال زمان نیاز دارد، مسیر جلفا با هزینهای به مراتب کمتر و در زمانی کوتاهتر قابل بهرهبرداری است. برای صنایعی که محصولات با حجم بالا و وزن سنگین (مانند انواع پودرهای شیر خشک صنعتی) تولید میکنند، حملونقل ریلی به صرفهترین گزینه است.
خنثیسازی تهدیدها و ایجاد فرصتهای صادراتی
با توجه به تحولات اخیر منطقه قفقاز و طرحهای جایگزین مانند «مسیر ترامپ»، فعالسازی سریع مسیر جلفا میتواند توجیه اقتصادی طرحهای رقیب را از بین ببرد. این امر موجب میشود ایران به عنوان هاب اصلی ترانزیت منطقه باقی بماند و صادرکنندگان ایرانی بتوانند با تعرفههای رقابتی، کالاهای خود را به قلب روسیه و شرق اروپا برسانند.
ظرفیتهای تاریخی و زیرساختی جلفا
راهآهن جلفا قدیمیترین خط ریلی ایران است که در دوران دفاع مقدس، بار اصلی واردات کشور (حدود ۷۰ درصد) را به دوش میکشید. احیای این مسیر به معنای دسترسی مستقیم به:
- شبکه ریلی جمهوری آذربایجان و ارمنستان
- بازارهای بزرگ روسیه و بلاروس
- بندرگاههای دریای سیاه و در نهایت اروپا
تأثیر بر زنجیره تأمین و قیمت تمامشده
برای مجموعههای تولیدی که پودرهای صنعتی را به عنوان مواد اولیه صنایع لبنیات صادر میکنند، بازگشایی این مسیر به معنای کاهش زمان ارسال و حذف واسطههای حملونقل جادهای است. این کاهش هزینه در لجستیک، مستقیماً به افزایش قدرت رقابت قیمت محصولات ایرانی در بازارهای جهانی منجر خواهد شد.
جزئیات فنی پروژه
در حال حاضر خطآهن در منطقه نخجوان تا شهر اردوباد وجود دارد. با احداث یک پل ۳۶۰ متری روی رود ارس و اتصال آن به سیهرود در خاک ایران، تنها با ۶۲ کیلومتر ریلگذاری جدید، اتصال ریلی ایران به آغبند و سپس شبکه سراسری آذربایجان برقرار میشود.