به گفته یک تحلیلگر حوزه توسعه کشاورزی، سیاست صرفهجویی ارزی وزارت جهاد کشاورزی با کاهش بودجه کالاهای اساسی، باعث افزایش قیمت این کالاها در بازار شده و در نتیجه سفره مردم کوچکتر شده است.
طبق گزارش خبرنگاری های روز ایران و بررسی تیم بلاگ بهپودر، بررسی هفتگی بازار کالاهای اساسی در هفته منتهی به سوم مهر ۱۴۰۴ انجام شد.
شوخی مردم با یارانه دولت
این هفته که مصادف با شارژ کالابرگ خانوارهای دهک چهارم تا نهم بوده است (۲۹ شهریور ۱۴۰۴)، فروشگاهها نسبت به روزهای معمول شلوغتر بودند. در این مقطع زمانی، مکالمات جالبی میان مردم در حال وقوع بود. کافی بود فقط به صحبتهای آنها گوش دهید.
یکی از مکالمات جالب در مترو رخ داد، جایی که دو خانم میانسال در حال صحبت درباره واریز یارانه نقدی خود بودند. خانم اول گفت: «آره، دیشب ۹۰۰ تومن ریختن»، و خانم دوم پاسخ داد: «برای من که ۳۰۰ تومن بود». این مکالمات کمکم به شوخی و خنده تبدیل شد. خانم دوم گفت: «با این یارانه چی کار کنیم؟»، و خانم اول جواب داد: «خونه بخریم و قسطش رو بدیم». آنها از شوخیهای خود لذت میبردند و ادامه دادند: «چرا فکر نمیکنی که کرایه خونه بدیم؟». یکی از جملات بهیادماندنی آن روز این بود که «تا ۳ ماه دیگه همه رو قطع میکنن».
رصد قیمتها در فروشگاهها
پس از حرکت به سمت فروشگاهها، متوجه میشویم که قیمتها در فروشگاههای جدید نسبت به گذشته تغییرات زیادی داشته است. فروشگاهها برای جلوگیری از رصد دقیق قیمتها، به خریداران کالاهایی با تاریخ انقضای طولانی و قیمتهای ارزانتر پیشنهاد میدهند. در همین زمان، شارژ کالابرگ خانوارهای دهک چهارم تا نهم موجب افزایش خرید مردم در فروشگاهها شد. قیمتها در این هفته نسبت به گذشته افزایش قابلتوجهی داشته است.
برای مثال، قیمت هر کیسه ۵ کیلویی برنج ایرانی به یک میلیون و ۳۷۵ هزار تومان رسیده است. متصدی صندوق به مردی که در حال خرید بود، گفت: «۱۷۵ هزار تومان باید از حسابتون کم کنم». این در حالی بود که کالابرگ آن فرد تنها یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان شارژ شده بود و بقیه مبلغ باید از حساب شخصی وی برداشت میشد.
افزایش قیمتها در بازار کالاهای اساسی
در سوم خرداد ماه سال جاری، قیمت کنسرو ماهی افزایش یافت و هر قوطی ۱۸۰ گرمی که در ابتدا با قیمت ۸۷.۵۰۰ تا ۹۹.۸۰۰ تومان عرضه میشد، به ۱۰۸ هزار تومان رسید که نشاندهنده افزایش حدود ۲۴ درصدی بود. در هفته منتهی به سوم مهر، پس از ۴ ماه، قیمت این کالا دوباره افزایش یافت و هر قوطی ۱۸۰ گرمی به ۱۱۹.۹۰۰ تومان رسید. به این ترتیب، در مدت ۶ ماه قیمت تن ماهی ۳۵ درصد افزایش یافته است.
طبق گفته کارشناسان سازمان شیلات، برای نیمه نخست سال باید حدود ۳۵ هزار تن تونماهیان وارد میشد، اما این امر به دلیل مشکلات مختلف محقق نشد.
تصمیمات وزارت جهاد کشاورزی و تاثیرات آن
در نشست خبری وزیر جهاد کشاورزی در شهریور ماه، غلامرضا نوریقزلجه اعلام کرد که تراز تجاری کشور در حوزه کشاورزی از منفی ۱۱ میلیارد دلار به منفی ۸ میلیارد دلار کاهش یافته است. وی افزود که وزارت جهاد کشاورزی در تلاش است تا با کاهش هزینهها و ایجاد شفافیت بیشتر، صرفهجویی ارزی را عملی کند.
اما این سیاست صرفهجویی ارزی در بازار کالاهای اساسی با افزایش قیمتها در بخشهایی مانند نهادههای دامی، گوشت قرمز، کنسرو ماهی و… همراه بوده است. این افزایش قیمتها، در حالی که قدرت خرید مردم کاهش یافته، نارضایتی عمومی را به همراه داشته است.
حسین شیرزاد، تحلیلگر حوزه توسعه کشاورزی، در اینباره گفت: «صرفهجویی ارزی وزارت جهاد کشاورزی با کاهش بودجه کالاهای اساسی و افزایش قیمتها در بازار باعث کوچکتر شدن سفره مردم شده است.»
بازار لبنیات و گوشت
در حوزه لبنیات نیز، تولیدکنندگان با چندین افزایش قیمت در سال جاری، قیمت محصولات خود را بالاتر از حد انتظار افزایش دادهاند. برای مثال، پنیر یو اف ۴۰۰ گرمی که پیش از این ۵۸ هزار تومان عرضه میشد، اکنون با قیمت ۷۷.۵۰۰ تومان به فروش میرسد که نشاندهنده افزایش حدود ۳۴ درصدی در نیمه اول سال است.
در بازار ماهی نیز، قیمت ماهی پرورشی قزلآلا افزایش داشته است. در هفته گذشته، هر کیلوگرم ماهی قزلآلا ۲۸۵ هزار تومان بود که این رقم در تاریخ سوم مهر به ۳۴۵ هزار تومان رسید.
جمعبندی
در نهایت، افزایش قیمت کالاهای اساسی به علت سیاستهای صرفهجویی ارزی وزارت جهاد کشاورزی و کاهش واردات، فشار زیادی به مردم وارد کرده و قدرت خرید آنها را کاهش داده است. در حالی که برخی از سیاستها به دنبال کاهش هزینهها و تأمین امنیت غذایی کشور است، تأثیرات منفی آن بر معیشت مردم به وضوح قابل مشاهده است.
منبع: بلاگ بهپودر